Montaj, tek bir işin değil birbirine bağlı onlarca işin sırayla tamamlanmasıdır. Şaft teslim alınmadan ray çakılmaz, pano gelmeden devreye alma yapılamaz, teslim tutanağı imzalanmadan son hakediş kesilmez. Montaj takibi de bu sıranın nerede durduğunu ve işin kimin elinde beklediğini görmekle ilgilidir. Bu sayfa projenin aşamalarını, proje adımı ile asansör durumunun neden ayrı tutulduğunu, taşeronla çalışırken kaydın nasıl yürütüldüğünü ve teslim dosyasında ne bulunması gerektiğini anlatır.
Montaj projelerinde gecikmenin kaynağı çoğu zaman montaj ekibi değildir. Şaftın geç teslim edilmesi, pano veya kabin malzemesinin sevkiyatının kayması, şantiye elektriğinin çekilmemiş olması bekleyen günlerin büyük kısmını oluşturur. Bu yüzden aşama listesinin işe değil, bir sonraki adımın önündeki engele göre okunması gerekir. Aşağıdaki tablo tipik bir montaj projesinin sırasını, her aşamada neyin netleştiğini ve o aşamanın kapandığını gösteren kanıtı toplar.
| Aşama | Bu aşamada netleşen | Sorumlu taraf | Kapanış kanıtı |
|---|---|---|---|
| Sözleşme ve ön kontrol | Kapasite, durak sayısı, hız, kabin ve kapı ölçüsü, teslim şartı | Satış ve proje sorumlusu | İmzalı sözleşme ve ön kontrol formu |
| Şaft teslimi ve kuyu ölçüsü | Kuyu genişliği, kuyu dibi derinliği, son durak üstü boşluğu, pano yeri | Yapı sorumlusu ve montaj şefi | Ölçü tutanağı ve kuyu fotoğrafları |
| Malzeme siparişi ve sevkiyat | Tedarikçi, sevk tarihi, eksik kalem listesi | Satın alma | Sipariş kaydı ve irsaliye |
| Ray, konsol ve karşı ağırlık | Şakül, ray eksen kaçıklığı, konsol aralıkları, tampon yerleşimi | Montaj ekibi veya taşeron | Ara kontrol formu |
| Kabin, kapı ve askı sistemi | Eşik hizası, kabin donanımı, halat veya kayış bağlantısı | Montaj ekibi | Adım kapanış kaydı ve fotoğraf |
| Elektrik tesisatı ve kumanda | Pano bağlantısı, kat butonları, emniyet devresi, kuyu bilgileri | Elektrik ekibi | Devreye alma öncesi kontrol notu |
| Devreye alma ve test | Seviyeleme, fren, kapı emniyeti, haberleşme, kurtarma denemesi | Devreye alma sorumlusu | Test kaydı ve iç eksiklik listesi |
| Muayene ve eksiklik kapatma | Muayene sonucu açılan eksiklikler ve giderilme kanıtı | Firma ve bina tarafı | Eksiklik kapatma kaydı |
| Teslim | Anahtar teslimi, kullanıcı bilgilendirmesi, bakımın başlangıcı | Firma ve bina yönetimi | Teslim tutanağı ve iş bitirme sayfası |
Ön kontrol, sözleşme imzalanmadan önce yapıldığında projeyi kurtarır; malzeme sahaya indikten sonra yapıldığında yalnızca gecikmeyi belgeler. Aşağıdaki başlıkların cevabı yazılı olarak alınmalıdır.
Bir binada dört asansör varsa proje tektir ama asansörler aynı hızda ilerlemez. Birinci asansör teste girerken üçüncünün kabini henüz monte edilmemiş olabilir. Projeye tek bir "durum" alanı koyan sistemler bu farkı gizler; sahadaki ekip hangi asansörde ne yapacağını yine telefonla öğrenir.
Doğru kurgu iki katmanlıdır. Proje düzeyinde sözleşme, şaft teslimi, sipariş, hakediş ve genel teslim yürür. Asansör düzeyinde ray, kabin, kapı, devreye alma ve test durumu ayrı ayrı tutulur. Projenin ilerleme oranı da harcanan güne göre değil, asansörlerde kapanan adımlara göre okunur. Bu ayrım aynı zamanda faturalamayı düzeltir: yalnızca bir asansörü devreye alınmış bir projede ara hakediş, tamamlanan asansörün tamamlanan adımları üzerinden hesaplanır.
Montajın ray ve kabin kısmını taşeron ekibe veren firmalarda kaydın zayıf noktası hep aynıdır: işin kimin tarafından yapıldığı adım bazında yazılmaz. Ara kontrolde çıkan bir hata, garanti döneminde gelen şikâyet ve hakedişten yapılacak kesinti sonradan konuşulur; konuşulurken elde yalnızca hatıra kalır.
Taşeron kaydında en az şunlar bulunmalıdır:
Bu kayıt hakedişin dayanağıdır. Taşerona ödenecek tutar, kapanan adım ve kabul edilen kontrol üzerinden hesaplandığında ödeme tartışması kısalır.
Montaj projelerinde kâr, teklif anında değil proje kapanışında belli olur. Bunun için maliyetin asansör bazında toplanması gerekir: makine, pano, kabin ve kapı gibi doğrudan malzeme; montaj işçiliği ve taşeron bedeli; nakliye, vinç, konaklama gibi saha giderleri; ve sözleşme dışında yapılan ek işler.
Ortak giderler bir binada birden fazla asansör varsa dağıtılır. Vinç bedeli üç asansöre bölünmezse ilk asansör zarar, diğerleri gerçek olmayan bir kâr gösterir. Proje özetinde görülmesi gereken üç sayı şudur: sözleşme bedeli, bugüne kadar oluşan maliyet ve kesilen hakediş. Üçü yan yana durmadığı sürece "bu proje kârlı mı" sorusunun cevabı tahmindir. Ek işlerin yazılı onay alınmadan yapılması da aynı yere çıkar; onaysız ek iş çoğu zaman tahsil edilemeyen maliyettir.
Montajın bitmesi, asansörün çalışması değil dosyanın tamamlanmasıdır. Teslim dosyası sonradan toplanmaya çalışıldığında fotoğraflar telefonlarda, tutanaklar araç torpidosunda kalır. Dosya, adımlar ilerlerken oluşmalıdır.
Teslim anında dosyada bulunması beklenenler:
Teslim tutanağı imzalandığı an asansör montaj listesinden çıkar, bakım takvimine girer. Bu geçiş elle yapılıyorsa bazı asansörler aylarca hiçbir takvimde görünmez; ilk bakımın atlandığı fark edildiğinde de genellikle bina tarafından haber verilir.
ASN PRO'da montaj, ayrı bir program değil aynı sistemin bir modülüdür. Proje sihirbazı ile iş açılır; ön kontrol adımı projenin başında yer alır. Bir projeye bağlı asansörler tek tek tanımlanır, adımlar ve durum takibi asansör düzeyinde yürür. Böylece aynı binadaki dört asansörün hangisinin teste hazır, hangisinin malzeme beklediği tek ekrandan görülür.
Belge kataloğu proje boyunca üretilen tutanak ve formları bir arada tutar, PDF olarak çıkarır. Asansör bazlı maliyet ve proje özeti ekranında sözleşme bedeli, oluşan maliyet ve ilerleme birlikte okunur. Montaj teklifleri aynı sistemde hazırlanır; teklif kazanıldığında iş yeniden yazılmadan projeye dönüşür. Taşeron kaydı ile işin hangi bölümünün kime verildiği adım bazında tutulur. İş bitirme sayfası tamamlanan projeyi kapatır ve teslim dosyasını bir araya getirir.
Teslimden sonra asansör aynı kayıt üzerinden bakım takvimine geçer; sahada bakım kapanışı asansördeki QR okutulmadan tamamlanmaz. Montajda kullanılan malzeme depo tarafıyla aynı stok üzerinde çalışır. Lisans firma başına yıllıktır; proje, bina ve kullanıcı sayısı fiyatı değiştirmez ve 7 gün ücretsiz deneme kredi kartı istemez.
Harcanan güne göre değil, kapanan adıma göre. Her adımın bir kapanış kanıtı vardır: ölçü tutanağı, ara kontrol formu, devreye alma notu, teslim tutanağı. Kanıtı olmayan adım kapanmış sayılmaz. Birden fazla asansör varsa proje ilerlemesi, asansörlerin tamamlanan adımlarından çıkar.
Proje tek, asansörler ayrı. Sözleşme, şaft teslimi, sipariş ve hakediş proje düzeyinde; ray, kabin, devreye alma ve test asansör düzeyinde izlenir. Tek durum alanı kullanan kurgular, aynı binada farklı hızda ilerleyen asansörleri aynı görünür.
İşi kimin yaptığı sonradan sorulur. Ara kontrolde çıkan hata, hakediş kesintisi, garanti dönemindeki şikâyet ve iş güvenliği sorumluluğu adım bazında taşerona bağlanamazsa tartışma firmada kalır. Kapsam, bedel esası, tarihler, malzemenin kaynağı ve ekip belgelerinin geçerliliği kayda geçmelidir.
Sözleşme ve ekleri, ön kontrol ve ölçü tutanağı, adım kapanış kayıtları ve fotoğraflar, kullanılan malzeme listesi, test ve devreye alma kaydı, eksikliklerin giderilme kanıtı, kullanıcı bilgilendirmesi, anahtar teslim tutanağı ve bakımın başlangıç tarihi. Dosya teslimden sonra değil, yol boyunca oluşur.
Akışlar farklı, kayıt aynıdır. Montajın başlangıcı ve bitişi vardır; bakım tekrar eden bir takvimdir. Teslim tutanağıyla asansör montaj listesinden çıkıp bakım takvimine girer. Aynı kayıt üzerinden yürümezse aynı asansör iki ayrı yerde iki ayrı numarayla tutulur.